Magazyn Przestrzeń to połączenie codziennej psychologii z kulturą. To miejsce na odnalezienie siebie, dotknięcie swoich emocji, rozwój osobisty. Jest to także płaszczyzna dla sztuki i artystów. Celem magazynu jest promocja świadomego życia, psychologii, ciekawych inicjatyw, szeroko pojętej kultury oraz utalentowanych twórców.

Przestrzeń © 2016



Website credits: MH

Przeglądaj cały numer

Nie bój się bać

Mówią, że strach ma wielkie oczy. Podobno jest złym doradcą i lepiej się z nim nie bratać. Nie lubimy go i unikamy. Często odwracamy od niego wzrok. Ale czy słusznie? Poznaj „wroga”, by przekonać się, czy rzeczywiście nim jest…

Źródło: foter.com

Źródło: foter.com

Strach pod lupą

Strach zalicza się do fundamentalnych cech pierwotnych, głęboko związanych z instynktem przetrwania. Stanowi rodzaj nasilonego stanu emocjonalnego napięcia, który pojawia się w sytuacji rzeczywistego poczucia zagrożenia. W odpowiedzi na to zagrożenie dochodzi do aktywacji szeregu naturalnych reakcji organizmu – zmian zarówno somatycznych, jak i emocjonalnych.

Reakcja strachu obejmuje cztery elementy:

  • Składniki poznawczeczyli nasze oczekiwania dotyczące zagrożenia; są to wszelkie myśli o niebezpieczeństwie, wyolbrzymianie go, wzrost wrażliwości sensorycznej, koncentracja uwagi.
  • Składniki somatyczne reakcja ostrzegawcza naszego ciała na zagrożenie oraz zmiany zewnętrzne – tj. m.in. wzrost napięcia mięśni, rozszerzone źrenice, pobladła skóra, suchość w ustach, zwiększenie poziomu adrenaliny we krwi, podwyższone tętno, przyspieszona akcja serca i oddech.
  • Składniki emocjonalne poczucie przerażenia i ogólna panika, które przejawiają się pod postacią silnego niepokoju, nadmiernej wrażliwości na bodźce, odczuwania dreszczy czy ściskania w żołądku.
  • Składniki behawioralne mechanizm ucieczka/walka; mamy tutaj do czynienia z reakcją awersji, obniżonym apetytem, wycofaniem, unikaniem i stagnacją bądź z ogólnym rozdrażnieniem i agresją.

Wymienione elementy mogą pojawiać się razem lub osobno, w różnych konfiguracjach. Jednak im więcej występuje ich jednocześnie, tym pewniej możemy mówić o nasilonym odczuciu strachu. Poczucie strachu wynika zaś z ludzkiej umiejętności abstrakcyjnego myślenia, a także zapisywania pewnych niebezpiecznych zdarzeń w pamięci i kojarzenia ich z podobnymi sytuacjami pojawiającymi się aktualnie.

Strach vs. lęk

Dwóch powyższych określeń często używa się zamiennie. Jednak psychologia dokonuje ich rozróżnienia. Lęk definiuje bowiem jako stan emocjonalny związany z przeczuciem zagrożenia nadciągającego z zewnątrz bądź z wewnątrz organizmu, który cechuje poczucie niepokoju i skrępowania. Lęk w odróżnieniu od strachu stanowi proces wewnętrzny, zupełnie nie związany z bezpośrednim cierpieniem czy niebezpieczeństwem. Powstaje on w ludzkiej wyobraźni i ma niewiele wspólnego z rzeczywistością, pojawia się jako ostrzeżenie przed zagrożeniem znacznie wyolbrzymionym, wręcz irracjonalnym. Reakcje lękowe pełnią jednak funkcję adaptacyjną, a sam lęk staje się patologiczny dopiero w momencie, gdy zaczyna dominować w zachowaniu człowieka – odbiera mu autonomię, destabilizuje i prowadzi do rozwoju różnego typu zaburzeń.

Strach natomiast pojawia się w człowieku jako odpowiedź na realne zagrożenie. Jest reakcją subiektywną. Nie wiąże się z odbieraniem danego zdarzenia jako groźnego, ale wynika z obecnego stanu organizmu. Jeżeli po zaistnieniu bodźca, który wywołał strach, nie utrzymują się trwałe, negatywne skutki jego działania, wówczas bardzo szybko strach ten wygasa, a organizm adaptuje się do nowych warunków. W przeciwnym razie – nasila się i ewoluuje.

Bać się – ludzka rzecz

Strach to w pełni naturalna reakcja. Nie musisz się go obawiać ani unikać. Nie musisz przed nim uciekać. Owszem, może nieraz doprowadzić do bezruchu i stagnacji, ale pełni również bardzo ważne i niezwykle potrzebne funkcje ochronne oraz motywacyjne.

Każdy człowiek w swoim życiu odczuwa pewną dozę strachu – o siebie i o innych, o zdrowie, pracę, edukację i inne osobiste doświadczenia. Reakcja strachu jest normalna i potrzebna! Nie tylko chroni nas przed niebezpieczeństwem, ale i mobilizuje do radzenia sobie z daną sytuacją. Popycha do działania, a kiedy trzeba – hamuje takie zachowania, które w perspektywie czasu mogłyby okazać się dla nas niekorzystne.

Dobra wiadomość – możesz, a nawet powinieneś się bać. Wszystko w życiu dzieje się z jakiejś przyczyny. Każda jedna emocja (również ta negatywna), której doświadcza człowiek, ma swój ukryty sens i zamaskowany cel. Strach również. Może nieść za sobą pozytywne skutki: chronić i motywować, ale może też powstrzymywać nas przed systematycznym działaniem. Masz więc prawo się obawiać, ale musisz umieć też zaryzykować i podjąć określone działanie – aby nie utknąć w miejscu, ale sięgać coraz wyżej. Do dzieła, Drogi Czytelniku… z myślą, że „strach nie jest czymś złym. To świadomość własnych słabości. Ludzie, którzy znają swoje słabości, stają się silniejsi” (Gildarts – Fairy Tail).

Bibliografia:

  • Seligman, M. E., Walker, E. F., Rosenhan, D. L. (2003). Psychopatologia. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
  • Portal abczdrowie
  • Strona foter
Komentarze
Komentarze do:

"Nie bój się bać"

Zamknij

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. akceptuję