Magazyn Przestrzeń to połączenie codziennej psychologii z kulturą. To miejsce na odnalezienie siebie, dotknięcie swoich emocji, rozwój osobisty. Jest to także płaszczyzna dla sztuki i artystów. Celem magazynu jest promocja świadomego życia, psychologii, ciekawych inicjatyw, szeroko pojętej kultury oraz utalentowanych twórców.

Przestrzeń © 2016



Website credits: MH

Przeglądaj cały numer

Dlaczego odkładam wszystko na potem? Winna? Prokrastynacja!

fot. Magazyn Przestrzeń, AJ

fot. Magazyn Przestrzeń, AJ

Po raz kolejny odkładasz na później pracę, naukę, wakacyjną podróż „na koniec świata”? Stos spraw kategorii „jutro to zrobię” wciąż się powiększa, a czas umyka i po cichu przecieka przez palce. Co się dzieje? Jak wreszcie zabrać się za to, co już od dawna domaga się uwagi i działania? Zacznij od przeczytania tego tekstu. Być może dopadła Cię prokrastynacja. Poznaj ją bliżej i naucz się skutecznie z nią walczyć!

Prokrastynacja – co to takiego?

Prokrastynacja – brzmi niepokojąco? Psychologia społeczna określa ją mianem patologicznej tendencji do ciągłego przekładania pewnych czynności na później pomimo dysponowania możliwościami ich realizacji. Podobna przypadłość ujawnia się w bardzo różnych sferach życia i niestety – jest zjawiskiem coraz bardziej powszechnym.

Prokrastynator – to ja?

Prokrastynatorzy, czyli osoby dotknięte prokrastynacją, odczuwają trudności związane z nieumiejętnością zarządzania czasem, ciężko im zabrać się do jakiejkolwiek pracy. Z tego też powodu odwlekają jej wykonanie – szczególnie, gdy nie spodziewają się szybkich efektów. Osoby takie uważa się zwykle za pozbawione silnej woli, mało ambitne i leniwe. Nic bardziej mylnego! Jak wynika z wielu badań i obserwacji, prokrastynacja dotyka ludzi zdolnych i najczęściej młodych (stąd druga jej nazwa – „syndrom studenta”). Co więcej, większość osób doświadczających prokrastynacji, to ofiary perfekcjonizmu! Zdziwiony?

Mechanizm działania prokrastynacji

Jak wygląda schemat zachowania prokrastynatora? Najpierw pojawia się chęć zrobienia CZEGOŚ, która stopniowo przeradza się w decyzję o działaniu. Towarzyszy temu jednak obawa przed porażką, która powoduje odkładanie danej czynności w czasie. Prokrastynator uświadamia sobie, że prowadzi to do negatywnych skutków. W efekcie kontynuuje odraczanie. Następnie szuka kolejnych wymówek bądź odchodzi od problemu, wciąż pozostając biernym. Ostatecznie zadanie wykonuje pod wpływem działania stresu – oczywiście w ostatnim momencie. Zdarza się też tak, że zadanie kończy po czasie bądź nie wykonuje go wcale. Wówczas pojawia się silne postanowienie, iż podobny schemat nie zostanie powtórzony w przyszłości. Nadal brakuje jednak konsekwencji i mimo wszystko zwykle schemat jest powielany. Im dłużej prokrastynator odkłada realizację zadania w czasie, tym trudniejsze staje się jego wykonanie, a odraczanie nie przynosi żadnych korzyści, nasilając jedynie poczucie zniechęcenia i bezsilności 

Jak zdiagnozować prokrastynację?

Nie istnieje test, który mógłby jednoznacznie wskazać, że mamy do czynienia właśnie z prokrastynacją. Jednak czytając poniższe stwierdzenia, możesz zorientować się, czy problem ten dotyczy również i Ciebie.

Osoba dotknięta prokrastynacją:

  • Koncentruje się tylko na celach krótkoterminowych, zaś plany dalekosiężne sprawiają jej trudność;
  • Ma na koncie wiele niezrealizowanych pomysłów;
  • Zdarza się, że przedkłada przyjemności lub odpoczynek nad pracę;
  • Ma trudności z zarządzaniem własnym czasem i ustalaniem priorytetów;
  • Czasem składa obietnice bez pokrycia;
  • Łatwiej przychodzi jej realizacja tych zadań, za których niewykonanie grozi kara;
  • Boi się porażki;
  • Często czeka na odpowiedni moment, by zacząć działać i wykonuje zadanie w ostatniej chwili.

Prokrastynacja – przyczyny

Przyczyn prokrastynacji może być wiele. Twierdzi się, że ma ona swoje źródło w dzieciństwie, a dokładniej w zbyt wysokich oczekiwaniach ze strony rodziców oraz nauczycieli. W podobnych okolicznościach osoby skłonne do perfekcjonizmu mogą odczuwać lęk przed: porażką, sukcesem (wygrana może wywołać zazdrość lub podnieść wymagania), bezradnością (silna potrzeba poczucia kontroli), izolacją (potrzeba opieki i decyzyjności ze strony grupy), intymnością (zbyt bliskie relacje ujawniają wady i słabości, a to z kolei może spowodować odrzucenie) i nieprzyjemnymi konsekwencjami. Wówczas dosyć szybko następuje odkładanie realizacji trudnych zadań w czasie. Oprócz już wymienionych przyczyn prokrastynacji wymienia się również: brak natychmiastowych efektów wykonywanej pracy bądź niską atrakcyjność zadania. W takiej sytuacji nasza uwaga skupia się na czynnościach uznawanych za dużo bardziej interesujące. Prokrastynatorzy są zwykle osobami bardzo zdolnymi, a jednocześnie pozbawionymi wiary we własne siły.

Walka z prokrastynacją

Walkę z prokrastynacją możesz rozpocząć już teraz. Oto kilka wskazówek, które określą odpowiedni kierunek działania:

  1. Podnoś poczucie własnej skuteczności poprzez zmianę negatywnego nastawienia do zadania, obserwację inspirujących ludzi godnych naśladowania czy też stwarzanie okazji do odnoszenia sukcesów w realizacji zadań.
  2. Zwiększaj atrakcyjność zadania – zaprojektuj je tak, aby nie było zbyt wymagające, wiązało się z Twoimi zainteresowaniami, odpowiadało Twoim preferencjom, pozwalało zdobywać nowe umiejętności i wzbogacało wiedzę.
  3. Realizację projektu rozpoczynaj od czynności najcięższych i najtrudniejszych.
  4. Podziel pracę na etapy, a każdemu z nich przypisz jakiś termin wykonania.
  5. Ogranicz ilość czynników rozpraszających uwagę – np. portale społecznościowe i telefon.
  6. Otaczaj się elementami, które będą Ci przypominały o realizowanym planie – np. kalendarz, różne aplikacje lub programy.
  7. Proś o wsparcie oraz o informacje zwrotne osoby doświadczone i kompetentne, często pracuj w grupie.
  8. Dowiedz się więcej o technikach zarządzania czasem.
  9. Uporządkuj miejsce pracy.
  10. Zadbaj o siebie, o własną kondycję psychofizyczną – wysypiaj się, prowadź aktywne życie, wprawiaj się w dobry nastrój.
  11. Wynagradzaj siebie za każdy podjęty wysiłek, determinację czy działanie. 

Możliwości zwalczania prokrastynacji jest wiele. Do Ciebie należy decyzja: „chcę podjąć działanie!” i od Ciebie zależy wybór konkretnej drogi. Każda jest dobra – jeżeli tylko ruszysz z miejsca. Praca nad sobą, choć niełatwa i żmudna, warta jest zachodu. Kto wie? Może wreszcie wyjedziesz z rodziną na wymarzone wakacje, założysz firmę, awansujesz albo po prostu uśmiechniesz się i docenisz siebie. Nie czekaj dłużej, bo po raz kolejny miniesz się z życiem. A prokrastynację zostaw w tyle – przecież potrafisz!

Komentarze
Komentarze do:

"Dlaczego odkładam wszystko na potem? Winna? Prokrastynacja!"

Zamknij

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. akceptuję