Magazyn Przestrzeń to połączenie codziennej psychologii z kulturą. To miejsce na odnalezienie siebie, dotknięcie swoich emocji, rozwój osobisty. Jest to także płaszczyzna dla sztuki i artystów. Celem magazynu jest promocja świadomego życia, psychologii, ciekawych inicjatyw, szeroko pojętej kultury oraz utalentowanych twórców.

Przestrzeń © 2016



Website credits: MH

Przeglądaj cały numer

Arteterapia jako narzędzie pozytywnej zmiany

Źródło: karmajoga.pl

Źródło: karmajoga.pl

Czym jest arteterapia?

Arteterapia to bardzo ciekawa dyscyplina, która dynamicznie się rozwija i staje się coraz bardziej popularną dziedziną w edukacji i terapii. Arteterapia sięga do plastyki, muzyki, tańca, teatru, książki, filmu, fotografii. Działania twórcze w tych obszarach odpowiednio ukierunkowane przez arteterapeutę dają możliwość wyrażania swojego samopoczucia, odnalezienia odpowiedzi na pytania: „kim jestem?”, „kim chciałbym być?”, „dokąd zmierzam?”, „co jest moim celem?”, „co jest dla mnie ważne?”. Możliwa jest też praca nad zmianą emocji lub zachowania. I tak na przykład prace plastyczne powstające podczas warsztatów, pozwalają na eksperymentowanie z pożądanymi zmianami za pomocą m.in. kolażu. Oznacza to, że uczestnik zajęć ma do czynienia z namacalnym obiektem, który może fizycznie modyfikować na swoją korzyść, a tym samym wprowadzić zmiany we własnym życiu. W przypadku dziecka, działalność twórcza jest właściwą dla jego wieku formą wyrażania samego siebie, swoich potrzeb oraz stosunku do świata. Dlatego mówiąc w skrócie, arteterapia w przypadku dzieci pomaga im rozpoznać emocje oraz przyczyny swojego zachowania, uświadomić sobie własne zasoby, budować wiarę w swoje możliwości.

Dla kogo arteterapia?

Obecnie arteterapia nie ogranicza się jedynie do tradycyjnego kontekstu psychiatrycznego. Oprócz pracy z pacjentem, praktykuje się ją z dziećmi i dorosłymi w wielu miejscach, takich jak przedszkola, szkoły, placówki socjoterapeutyczne, instytucje rozwojowe prowadzone przez społeczności lokalne.

Osoby korzystające z warsztatów, w których wykorzystuje się sztukę jako narzędzie zmiany, nie muszą posiadać zdolności artystycznych ani wcześniejszych doświadczeń związanych ze sztuką. Dlaczego? Ponieważ arteterapeuta nie koncentruje się na wartościach estetycznych wytworzonych obiektów ani na ich aspekcie diagnostycznym, a na wewnętrznej przemianie uczestnika zajęć. Dzięki temu może on przyjrzeć się sobie i dokonać autorefleksji bez bycia ocenianym.

Źródło: rozwojowakreska.pl

Źródło: rozwojowakreska.pl

W jaki sposób rysować?

Tak jak się potrafi, chce i czuje. Każdy potrafi łączyć proste linie nadając im odpowiednie kształty, wypełniając je później kolorem według własnego uznania.

Kto zna odpowiedź?

W naszym sposobie myślenia o arteterapii w kontekście książek i warsztatów rozwojowych prowadzonych dla dzieci i dorosłych, ważne jest podejście humanistyczne, które opiera się na przekonaniu, że każdy człowiek posiada zdolności do odnajdywania osobistego sensu, do „stawania się”. Arteterapeuta pracując w taki sposób wierzy w to, że każdy z nas jest w stanie dokonać konstruktywnych dla siebie zmian poprzez działanie twórcze. Dając innym przestrzeń na wartości, wolność, autonomię arteterapia pozwala odkrywać uczestnikowi zajęć w bezpiecznych warunkach swoje możliwości, mocne strony, nie negując tych słabszych, wyrazić lub odreagować uczucia, zmniejszać lęki i obawy, rozpoznawać i nazywać emocje i korzystać z nich w najlepszy dla siebie sposób. A tym samym wzbogacić siebie i relacje społeczne, czerpać ze swoich zasobów i korzystać z nich w każdym aspekcie życia.

Podczas pracy arteterapeutycznej ważne jest pełne zaangażowanie uczestnika w proces, podejmowanie pewnej inicjatywy, ale też odpowiednia postawa arteterapeuty wobec uczestnika zajęć. Prowadzący to towarzysz, który umie włączyć się w niektóre działania, ale równocześnie zachować pewien dystans. Daje przestrzeń i tworzy odpowiedni klimat zajęć sprzyjający autorefleksji, budowaniu nowych znaczeń i ich interpretacji, powstawaniu skojarzeń i odczuć u uczestnika zajęć.  Pomiędzy nim i prowadzącym zachodzą różnorakie interakcje, które sprzyjają dojrzewaniu, spostrzeganiu, zmianom spojrzeń uczestników, jak i prowadzącego. Dlatego Arteterapia to metoda, którą warto poznać, jeśli ktoś interesuje się własnym rozwojem, szuka twórczych narzędzi rozwoju, które przyczyniają się do podniesienia jakości życia.

Źródło: rozwojowakreska.pl

Źródło: rozwojowakreska.pl

Jak przygotować się i wykonać ćwiczenie z wykorzystaniem elementów arteterapii?

Przed rysowaniem najlepiej znaleźć miejsce, w którym nikt nie będzie nam przeszkadzał przez jakiś czas.  Dobrze jest też przygotować kredki, pastele olejne w wielu kolorach i papier. Zanim przeczyta się polecenie warto „zatrzymać się” i skupić uwagę na sobie. Następnie przeczytać jedno wybrane polecenie i zacząć rysować.

Polecenie:

Jeśli chcesz, zamknij na moment oczy, weź głęboki oddech i rozluźnij się. Teraz przez chwilę pomyśl o rzeczach, które, potrafisz robić najlepiej. Co ci przychodzi do głowy? Pomyśl jeszcze przez chwilę. Jeśli już wiesz, otwórz oczy i narysuj tak jak potrafisz rzecz, którą robisz wystarczająco dobrze i wiesz, że nikt ci tego nie odbierze. Jeśli chcesz, możesz użyć prostych form graficznych.

Kiedy skończysz, możesz sobie zadać dodatkowe pytanie/pytania. Jaką ma to dla ciebie wartość?  Co ona wnosi do twojego życia?  Kiedy, w jakich okolicznościach możesz o tym pamiętać? Jak z tego czerpiesz na co dzień? Co zrobisz z tą kartką?

Polecenie:

Jeśli chcesz, zamknij na moment oczy, weź głęboki oddech i rozluźnij się. Kiedy już poczujesz się spokojny i bezpieczny, spróbuj wyobrazić sobie swój wymarzony dzień. Nie myśl o żadnych ograniczeniach: czasowych, finansowych. Pozwól sobie na niczym nieskrępowaną podróż w krainę marzeń.

A teraz narysuj swój wymarzony dzień, tak jak potrafisz. Może być to rysunek zrozumiały tylko dla ciebie. Po skończonej pracy możesz zadać sobie pytanie/pytania. Co on przedstawia? Co najbardziej przykuwa twoją uwagę? Czego jest najwięcej? Czego jest najmniej? Co zabierzesz z niego do swojego życia zawodowego lub prywatnego? Co zrobisz z rysunkiem?

Bibliografia:

  • Baranowska-Jojko, E., Aleksandra Wiechuła, A. (2016). Rozwojowe wzgórze. Program rozwoju osobistego dla dzieci z elementami arteterapii. Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.
  • Baranowska-Jojko, E. (2013). Rozwojowa kreska. Ćwiczenia plastyczne z elementami arteterapii. Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.
  • Karolak Wiesław. (2002). Moje portrety. Częstochowa: Wydawnictwo Częstochowa.
  • Stegemann, T.,Hitzeler, M., Blotevogel, M. (2015). Arteterapia dla dzieci I młodzieży. Muzykoterapia, choreoterapia, terapia sztuką. Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.
  • Józefowicz, E. ( 2012) Arteterapia w sztuce i edukacji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

 

Gościnnie dla Magazynu Przestrzeń:

Ewa Baranowska-Jojko – ukończyła studia pedagogiczne oraz podyplomowe z zakresu sztuki i arteterapii. Jest certyfikowanym coachem ICF. Posiada ponad dziesięcioletnie doświadczenie w pracy z dziećmi i w prowadzeniu szkoleń z kompetencji społecznych oraz wychowawczych. Chętnie dzieli się wiedzą z arteterapii i z wykorzystaniem jej elementów w pracy dydaktyczno-wychowawczej dla nauczycieli. Prowadzi warsztaty rozwojowe z dziećmi i osobami dorosłymi. Autorka książek “Rozwojowa kreska. Ćwiczenia plastyczne z elementami arteterapii” i „Rozwojowe wzgórze. Program rozwoju osobistego dla dzieci z elementami arteterapii” oraz wielu innych publikacji i projektów autorskich z zakresu warsztatów artystycznych i arteterapii dla dzieci i dorosłych. Podnosi swoje kompetencje uczestnicząc w warsztatach, kursach psychologicznych dla profesjonalistów m.in. w Polskim Instytucie Ericksonowskim.
www.rozwojowakreska.pl

Aleksandra Wiechuła – absolwentka studiów pedagogicznych o specjalności resocjalizacyjnej i przedszkolnej oraz podyplomowego studium arteterapii. Ma wieloletnie doświadczenie w pracy pedagogicznej z dziećmi. Autorka książki „Rozwojowe wzgórze. Program rozwoju osobistego dla dzieci z elementami arteterapii”. Prowadziła warsztaty rozwojowe dla kobiet oraz cykl spotkań rozwijających kompetencje wychowawcze dla mam. Ukończyła kilka profesjonalnych szkoleń doskonalących umiejętności komunikacyjne, terapeutyczne i wychowawcze, m.in. w Polskim Instytucie Ericksonowskim.
www.rozwojowakreska.pl

okl_rozwojowa_kreska.indd

Rozwojowa kreska
Książka zawiera opisy ćwiczeń plastycznych z elementami arteterapii przeznaczonych dla dzieci od 4. do 12. roku życia. Ćwiczenia podzielone są na cztery działy, z których każdy związany jest z określoną tematyką: Ja, Ja i moja rodzina, Ja i grupa, Ja i moje miejsca. Ćwiczenia koncentrują się głównie wokół spostrzeżeń dziecka na własny temat oraz jego relacji z innymi. Ta prosta i bezpieczna forma pracy z kartką, kredką oraz innymi materiałami plastycznymi uczy dzieci wyrażania siebie, swoich uczuć i emocji, a rodzicom, pedagogom, psychologom, nauczycielom, terapeutom czy animatorom kultury pomaga w codziennym dbaniu o prawidłowy rozwój emocjonalny najmłodszych. Wydawnictwo Harmonia.

okl_rozwojowe_wzgorze.indd

Rozwojowe wzgórze
Książka zawiera 18 scenariuszy zajęć do pracy z dzieć­mi w wieku od 4 do 12 lat, wraz ze wskazówkami dla prowadzącego i kartami pracy. Założeniem programu jest przygotowanie dzieci do samodzielnego i odpowie­dzialnego życia w duchu wartości oraz z poszanowa­niem ich godności osobistej. W książce podpowiadamy, jak pracować z dzieckiem konstruktywnie, a jednocześnie być blisko niego poprzez okazanie mu szacunku oraz otwartości na jego potrzeby i emocje. Program kiero­wany jest dla nauczycieli, pedagogów, wychowawców, psychologów i tych wszystkich specjalistów, dla których ważny jest świat dziecka oraz dbanie o jego prawidłowy rozwój psychospołeczny. Może zainteresować również te osoby, które w swojej pracy z dzieckiem korzystają z takich metod, jak plastyka i arteterapia. Wydawnictwo Harmonia.

Komentarze
Komentarze do:

"Arteterapia jako narzędzie pozytywnej zmiany"

Zamknij

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z polityką cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. akceptuję